Металл калий

Калий — тығыздығы 0.86 g/cm³ (судан жеңіл), балқу температурасы 63.5°C және қайнау температурасы 759°C болатын жұмсақ, күмістей ақ сілтілік металл. Ол химиялық тұрғыдан аса белсенді: сумен жанасқанда қатты реакцияға түседі, тіпті жарылуы мүмкін. Сондықтан оны ауа мен ылғалдан оқшаулау үшін керосинде немесе сұйық парафинде сақтау керек.

Химиялық қасиеттері

Өнімнің қолданылуы

**Сусыздандырғыш және газ сіңіргіш:** Металл калий ылғалды күшті сіңіреді және сусыздандырғыш ретінде кеңінен қолданылады; электрондық шамдар өндірісінде ол қалдық оттегі мен су буын сіңіретін «геттер» қызметін атқарып, жоғары вакуумды сақтауға және шамның қызмет ету мерзімін ұзартуға мүмкіндік береді.

**Натрий-калий қорытпасы (жылу тасымалдау):** Калий мен натрийден тұратын қорытпаның (құрамында 77.2% калий және 22.8% натрий бар) балқу температурасы небәрі 12°C шамасында, сондықтан ол бөлме температурасында сұйық күйде қалады. Жылу сыйымдылығы жоғары бұл қорытпа негізінен мына салаларда қолданылады:

Ядролық реакторларға арналған салқындатқыш (нақтырақ айтқанда, жылдам нейтронды көбейткіш реакторларда).

Жылу алмастырғыштар мен арнайы салқындату жабдықтарына арналған жылу тасымалдағыш.

Термометрлер өндірісінде сынаптың орнына қолданылады.

**Органикалық синтездегі тотықсыздандырғыш және катализатор:** Металл калий органикалық синтезде күшті тотықсыздандырғыш және жоғары белсенді катализатор ретінде әрекет етіп, олефиндердің қос байланысының орын ауыстыруы және қаңқалық изомерлену сияқты реакцияларды жүзеге асыруға көмектеседі; 2023 жылғы озық зерттеулер металл калий аммиак синтезінің промоторы ретінде қызмет етіп, төмен температура мен төмен қысым жағдайында тиімді өндіруге мүмкіндік беретінін көрсетеді.

**Калий асқын тотығын өндіру:** Металл калийдің едәуір бөлігі тікелей жандыру арқылы калий асқын тотығына (KO₂) айналдырылады; бұл қосылыс тыныс алу аппараттарында көмірқышқыл газы мен су буын жоя отырып, оттегін бөлу үшін қолданылады.

**Басқа өнеркәсіптік қолданылуы:** Тетраэтилқорғасынды өндіру (фармацевтика және резеңке өнеркәсібінде қолданылады), фотоэлектрлік элементтер жасау және калий-иондық батареяларда анод материалы ретінде пайдалану, сондай-ақ басқа да жаңа бағыттар.